You Are Here: Home » Jeomorfoloji

Dağ Oluşumu Haraketleri (OROJENEZ)

1. Kıvrılma Akarsular, rüzgârlar ve buzullar gibi dış kuvvetlerin aşındırdığı maddeler, yer kabuğunun büyük çukurluklarında biriktirilir. Bu çukurluklara jeosenklinal adı verilir. Jeosenklinallerde biriktirilen tortul maddeler, çeşitli yan basınçlara uğrarlarsa kıvrılarak deniz yüzeyine çıkarlar. Böylece yeryüzünün büyük kıvrım dağları oluşmuş olur. Kıvrılma sonucunda yüksekte kalan kesimlere antiklinal, al ...

Read more

Ayrışmayı Etkileyen Faktörler

Ayrışmanın/çözünmenin hızı ve niteliği iklim, rölyef ve kaya türüne bağlıdır. İklim süreçleri ayrışmanın niteliğini doğrudan etkileyen en önemli unsurdur. Kimyasal çözünme öncelikle suyun varlığı ile ilişkilidir ve herhangi bir bölgedeki suyun varlığı ve kayaç üzerindeki etkileri iklim koşulları altında tayin edilir. İklim ayrıca çözünme üzerinde etkili olan bitki örtüsü yoğunluğu ve türünü de belirleyen et ...

Read more

Vadi Oluşumu

Vadi oluşumu  Vadi oluşumu çizgisel akışla başlar ve akarsuyun aşındırma ve biriktirme etkilerine göre gelişir. Vadilerde izlenen jeomorfolojik oluşumlar aşınım ve birikim olmak üzere iki kategoride gelişir. Bir akarsu havzasındaki aşınım sadece yatak içerisinde gelişen kazıma olmayıp tüm drenaj havzasında, çözülme ve kütle hareketleri yoluyla oluşan malzemenin yerinden sökülüp yatağa aktarılmasını da kapsa ...

Read more

Akarsu Vadisi ve Vadi Oluşumu (fluvial valley and valley development)

Bir akarsu vadisi kısaca sürekli eğimi olan dar ve uzun bir çukurluktur. Vadiyi oluşturan akarsuların akabilmesi için bir eğime gerek olduğundan sürekli eğime sahip olmak bir akarsu vadisinin en belirgin özelliğidir, ve onu benzer başka dar ve uzun çukur yerşekillerinden ayırt eder. Yeryüzünde buzul vadileri (glacial valleys), çöküntü vadileri (rift valleys) de vardır. Dış görüntüleri akarsu vadilerine benz ...

Read more

Akarsular ve Akarsuların Yerşekillendirme Sürecindeki Etkisi

Bir yatağa bağlı olarak yeryüzeyinde akan sulara akarsu adı verilir. Yeryüzüne düşen yağış suları topoğrafik eğim ve çekime bağlı olarak çizgisel veya yüzeysel olarak akışa geçer. Çizgisel akış vadi olarak tanımlanan belirli bir yatak içinde gerçekleşir ve bunlar büyüklüklerine göre sel, dere, çay ırmak veya nehir olarak adlandırılır. Belirli bir yatağa bağlı olmayan ve yamaç yüzeyleri üzerinde gerçekleşen ...

Read more

Jeomorfolojik Döngüde Gençleşme (Rejuvenation)

Jeomorfolojik döngüde gençleşme eskisine oranla aşınımın canlanması veya hızlanması sonucu ortaya çıkan yerşekillenmesi değişikliğidir. Gençleşme çok dönemli jeomorfolojik birimlerin gelişmesine yol açar ve jeolojide de sedimantasyon süreçlerinde farklılaşmaya yol açar. Belirli aşınım dönemleri sonucunda gelişmiş yerşekli grupları arasında yer alan topoğrafik diskordans gençleşmenin tanıtıcı özelliğidir. Fa ...

Read more

Dom Yapı

Dom Yapılar  Tabakaların daire veya elipse benzer şekilde münferit kabartılar meydana getirmek suretiyle şekil değiştirdiği yapılardır. Dom Çeşitleri •Kıvrımlarla oluşmuş domlar Bu domlar kıvrımlarla meydana gelir ve münferit antiklinaller biçiminde şekil oluştururlar. Ülkemizdeki Hacertun domu buna örnektir. •Plütonik Domlar Bazı domların merkezi kısmında plütonik kayalardan oluşan bir çekirdek yer alır. B ...

Read more

Morfolojinin Tanımı Ve Alanı

Morfolojinin Tanımı Ve Alanı  Morfoloji “yer rölyef şekillerinin bilimi” olarak tanımlanır. Yerin yüzeyindeki rölyef şekillerini tespit eden ve açıklamaya çalışan bilim dalı jeomorfoloji adıyla öne çıkmaktadır. Konusu; yerin iç ve dış tabakalarının konularını, yeryüzünde meydan gelen şekilleri ve bu şekillerin yer-zaman içerisinde gösterdikleri değişmeleri, karaların üzerindeki yüzey şekillerinin yatay ve d ...

Read more

Türkiye’de Masif Araziler

TÜRKYEDE MASİFLER Masif: Eski kıvrımlarla oluşmuş arazi parçası. Eski kütle de denir. Batı Anadolu masifi; Menderes Saruhan, Menteşe Bozdağ, Yunt Dağı, Aydın Dağı, Beşparmak Dağları Afyon civarı-menderes masifi Denizli, Afyon, Uşak, Bilecik, Manisa = mermer masifi Masifler aşırı derece deformasyona uğramışlardır. Kırılmışlardır. Orojenez fazladır. Yapısı çatlaklı, faylı ve eklemlidir. Sert olup rijittir. Ba ...

Read more

Türkiye’nin Jeomorfolojisi

TÜRKİYE’DE KARSTİK ŞEKİLLER Yağışlar, yüzey ve yeraltı suları tarafından kalker, jips, kayatuzu gibi çözünebilen kayaçların üzerinde oluşan şekillerdir. Ülkemizde karstik birikim ve erime şekillerine özellikle Akdeniz Bölgesi’nde rastlanmakadır. - Erime sonucu oluşan şekiller→ Lapya, dolin, uvala, polye, düden, mağara ve obruk - Birikme sonucu oluşan şekiller →Sarkıt, dikit, sütun ve traverten - Polyeler ay ...

Read more
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...close
Scroll to top
Coğrafya Bilimi